دانش بومی و سنتی کاربرد گیاهان دارویی در شهرستان نایین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه کاشان

2 گروه اکوتوریسم دانشگاه کاشان

چکیده

اگرچه مصرف گیاهان دارویی با توسعه صنایع شیمیایی محدود شده است اما در حال حاضر با توجه به آشکار شدن اثرات سوء مصرف داروهای شیمیایی برای بیشتر مصرف کنندگان،رغبت افراد به مصرف گیاهان دارویی افزایش چشمگیری داشته است.:این مطالعه با هدف تعیین میزان آگاهی،نگرش و عملکرد عموم مردم نسبت به مصرف گیاهان دارویی صورت گرفته است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق-ساخته‌ای با 19 گویه است که روایی آن با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با بهره‌گیری از آزمونن آلفای کرونباخ به میزان695/0 مورد تأیید قرار گرفت لازم به‌ذکر است حجم نمونه براساس فرمول کوکران 378 نفر تعیین شد. توزیع پرسشنامه به صورت تصادفی بوده و جمع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آوری داده‌ها در سال 1394 انجام وبرای تحلیل داده‌های تحلیلی و استنباطی داده‌‌ها از نرم‌افزارSPSS22 استفاده شده است. در این بررسی بیشترین موارد مصرف به ترتیب شامل دل درد (67%)،سرماخوردگی (1/65%)،ناراحتی اعصاب(29%)،بیماری های سینه درد وریوی(22%)وبیماری پوستی(3%)و بیشترین گیاهان مورد استفاده به ترتیب خاکشیر (71%)،گل گاوزبان (50%)،بابونه(39%)،زنجبیل(23%)وبومادران (11%)بود.طبق یافته‌های حاصل از تحقیق ،مهم ترین دلیل استفاده از گیاهان دارویی عوارض کمتر(75%)و نتیجه بهتر(76%)نسبت به طب شیمیایی بود. با توجه به نتایج این مطالعه ،بیشترین دلیل مصرف گیاهان دارویی،نتیجه بهترو عوارض کمتر آن نسبت به طب شیمیایی بوده است.بنابراین آگاه نمودن افراد جامعه نسبت به عوارض احتمالی آن ها ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه‌ها


 

-  آگون، اشتال. (1368)، تجزیه و شناسایی مواد دارویی گیاهی. ترجمه: صمصام شریعت‌هادی، تهران: انتشارات مشعل.

-  امامی، احمد؛ شمس اردکانی، محمدرضا؛ نکویی نایینی، نسیم. 1381. گیاه درمانی: درمان بیماری­ها توسط گیاهان. تهران: انتشارات راه کمال.

-  امید بیگی، رضا. (1373)، کشت داروهای گیاهی و نکات مهمی پیرامون آن، ماهنامه دارویی رازی.

-  باقری، ابوالقاسم؛ نقدی بادی، حسنعلی؛ موحدیان، فیروز؛ مکی­زاده تفتی، مریم و همتی مقدم احمدرضا. (1384)، بررسی رویکرد زنان شهر اصفهان در استفاده از طب گیاهی. فصلنامه گیاهان دارویی، سال چهارم، شماره15.

-  بختیاری زهره. (1389)، بررسی نگرش بیماران در مورد گیاهان دارویی در اصفهان. داروهای گیاهی، 1.

-  بیات، عزیزالله. (1367)، کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، تهران: انتشارات امیرکبیر.

-  حیدرزاده، سمانه؛ محمدی، حسین؛ شاهنوشی، ناصر و کرباسی علیرضا. (1395)، بررسی عوامل موثر بر سطح مصرف فرآورده‌های گیاهان دارویی. مجله اقتصاد کشاورزی، دوره 10، شماره 2.

-  حیدری فر، رضا؛ مهران، ناهید؛ مؤمنیان، سمیه؛ موسوی، سید مجتبی؛ کوه بر، محمد و حاجی علی گل، عطیه. (1392)، بررسی وضعیت مصرف گیاهان دارویی و عوامل همراه آن در شهر قم. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم، دوره 7، شماره 4.

-  دهقان پور، حامد و دهقانی زاده، حمیده. (1393)، بررسی عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر مصرف گیاهان دارویی در شهر یزد از دیدگاه مردم. دوماهنامه علمی - پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، دوره 30، شماره 1.

-  رشیدی، شمس اله؛ فرجی، هوشنگ؛ جهانبین، داریوش و میرفردی، اصغر. (1390)، ارزیابی میزان آگاهی، اعتقاد و عملکرد مردم شهر یاسوج، نسبت به گیاهان دارویی، دوره 11، شماره 1.

-  فرهادی، مرتضی، (1393). مردم نگاری دانش‌ها و فن آوری‌های سنتی: نان شب مردم نگاران ایران، دوفصلنامه دانش‌های بومی ایران، شماره 2.

-  فرهادی، مرتضی، (1392)، گلخوشناسیِ  گونه ای گل حسرت جوغاسِم (جی غال اِسمک، پیشوک، پیغوک، ... ). فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 63.

-  منصوری، احمد. (1372)، بررسی فیتوشیمیایی 4 گونه از گیاهان جنس Aicea جمع آوری شده از اصفهان . دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشکده داروسازی پایان نامه برای دریافت درجه دکتری داروسازی.

 

-  Akbari, N. Parvin, N. Sereshti, M. Safdari. (2011).Study about Different Types of Medicinal Plants Used by Elderly People in Shahrekord City, Iran,2009.J Shahrekord Univ Med Sci;12 (4): 27-32.[Full Text in Persian]

-  Diyanati, B. Momeni, T. (2001). Side effects of herbal medicines. Shahrabi publications.print pajvak of andisheh, Tehran, PP: 250-60

-  Ebrahimi, A. (2001). Necessity Use of systemic approach in management Practices for sustainable development of medicinal plants, medicinal plants abstracts National Conerence of Iran, PP: 1-2.

-  Forest and Rangeband Research Institute, Herb Research stragy. (2006), PP: 3-6.

-  Hamilton, L. Roemheld-Hamm, B. Young, D. Jalba M. Dicicco-Bloom, M. (2008). Complementary and Alternative Medicine in US Family Medicine practices: Apilot Qualitative Study Altern Ther Health Med.14 (3): 22-7.

-  Lev, E. and Amar, Z., (2000). Ethnopharamcological survey of traditional drugs sold in Israel at the end of 20th century. J. Ethnopharmacol, 72: 191–205.

-  Percival, S.S. (2013). Supplementation. Dietary Supplements, Encyclopedia of Human Nutrition (Third Edition), P246-250.

-  Sedigi, J. Mafton, F. and Ziaee, A. (2004). Hedicine: Knowledge, Attude and Practice in Tehran. J Med Plant;4 (13): 60-67 [Full Text in Persian]