1
تهران - نارمک - دانشگاه علم و صنعت ایران - دانشکده معماری و شهرسازی
2
دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
10.22054/qjik.2026.87753.1474
چکیده
در اقلیم گرم و خشک ایران، شکل‌گیری جوامع کشاورزی از دیرباز با چالش ذخیره‌سازی بلندمدت غلات بدون استفاده از سیستم‌های انرژی‌بر همراه بوده است. مقاله حاضر با هدف شناسایی و تحلیل راهکارهای غیرفعال به‌کاررفته در طراحی سیلوهای ارگ خشتی کهن انبار غله سریزد، انجام شده است. ضرورت مطالعه، دستیابی به دانش بومی نگهداری غلات است که در به‌کارگیری مجدد و صرفه‌جویی اقتصادی ارگ سریزد و بهره‌برداری در معماری معاصر پایدار کاربرد دارد. روش تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از روش ترکیبی (کتابخانه‌ای، محاسباتی، مطالعات اسنادی و مصاحبه با شاهدان عینی) و طی برداشت‌های میدانی در تیر و مرداد ۱۴۰۳ انجام پذیرفت. یافته‌های کمی و کیفی نشان می‌دهند که بهره‌گیری از دیوارهای ضخیم خشتی، پوشش کاهگل، سازمان‌دهی فضایی، ایجاد راهروهای باریک و تو در تو و تقویت پدیده دودکشی، شرایط بهینه را فراهم می‌کنند. نتایج محاسباتی حاکی است که راهکارهای یادشده منجر به ایجاد اختلاف دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه‌ای با بیرون و تهویه مؤثر معادل ۰.۷ CFM برای هر تن غله شده که بقا و سلامت غلات را برای دهه‌ها تضمین می‌کند. در نهایت، پژوهش بر اهمیت مستندسازی و بازخوانی راهکارهای بومی به‌عنوان الگویی کارآمد و کم‌مصرف برای مواجهه با چالش‌های معاصر در معماری پایدار اقلیمی تأکید می‌کند.
مهدی‌زاده سراج، فاطمه، بیکی، حانیه و محمدمرادی، اصغر. (1405). میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار. (e20906). دو فصلنامه دانش های بومی ایران، ()، e20906 https://doi.org/10.22054/qjik.2026.87753.1474
MLA
مهدی‌زاده سراج، فاطمه، بیکی، حانیه، و محمدمرادی، اصغر. "میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار" .e20906 ، دو فصلنامه دانش های بومی ایران، ، 1405، e20906. doi: 10.22054/qjik.2026.87753.1474
HARVARD
مهدی‌زاده سراج، فاطمه، بیکی، حانیه، و محمدمرادی، اصغر. (1405). 'میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار'، دو فصلنامه دانش های بومی ایران، (), e20906. doi: 10.22054/qjik.2026.87753.1474
CHICAGO
مهدی‌زاده سراج، فاطمه، بیکی، حانیه و محمدمرادی، اصغر، "میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار." دو فصلنامه دانش های بومی ایران، (1405): e20906, doi: 10.22054/qjik.2026.87753.1474
VANCOUVER
مهدی‌زاده سراج فاطمه، بیکی حانیه، محمدمرادی اصغر. میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار. 4ed2ec2ac6bbb81. 1405;():e20906. doi: 10.22054/qjik.2026.87753.1474
