دو فصلنامه دانش های بومی ایران
دوفصلنامه علمی

میراث معماری خشتی سیلو در ارگ سریزد: دانش بومی در پیوند اقلیم و اقتصاد در طراحی معماری پایدار

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فاطمه مهدی‌زاده سراج 1
حانیه بیکی 2
اصغر محمدمرادی 2

1 تهران - نارمک - دانشگاه علم و صنعت ایران - دانشکده معماری و شهرسازی

2 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

10.22054/qjik.2026.87753.1474
چکیده
در اقلیم گرم و خشک ایران، شکل‌گیری جوامع کشاورزی از دیرباز با چالش ذخیره‌سازی بلندمدت غلات بدون استفاده از سیستم‌های انرژی‌بر همراه بوده است. مقاله حاضر با هدف شناسایی و تحلیل راهکارهای غیرفعال به‌کاررفته در طراحی سیلوهای ارگ خشتی کهن انبار غله سریزد، انجام شده است. ضرورت مطالعه، دستیابی به دانش بومی نگهداری غلات است که در به‌کارگیری مجدد و صرفه‌جویی اقتصادی ارگ سریزد و بهره‌برداری در معماری معاصر پایدار کاربرد دارد. روش تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از روش ترکیبی (کتابخانه‌ای، محاسباتی، مطالعات اسنادی و مصاحبه با شاهدان عینی) و طی برداشت‌های میدانی در تیر و مرداد ۱۴۰۳ انجام پذیرفت. یافته‌های کمی و کیفی نشان می‌دهند که بهره‌گیری از دیوارهای ضخیم خشتی، پوشش کاهگل، سازمان‌دهی فضایی، ایجاد راهروهای باریک و تو در تو و تقویت پدیده دودکشی، شرایط بهینه را فراهم می‌کنند. نتایج محاسباتی حاکی است که راهکارهای یادشده منجر به ایجاد اختلاف دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه‌ای با بیرون و تهویه مؤثر معادل ۰.۷ CFM برای هر تن غله شده که بقا و سلامت غلات را برای دهه‌ها تضمین می‌کند. در نهایت، پژوهش بر اهمیت مستندسازی و بازخوانی راهکارهای بومی به‌عنوان الگویی کارآمد و کم‌مصرف برای مواجهه با چالش‌های معاصر در معماری پایدار اقلیمی تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

اقلیم گرم و خشک
معماری بومی یزد
طراحی پسیو
ارگ سریزد
انبارغلات
موضوعات
دو فصلنامه دانش های بومی ایران

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 12 اردیبهشت 1405

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما