نقش سگ گله در نظام گالشی سنتی (مطالعه موردی: شهرستان رامیان، استان گلستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

10.22054/qjik.2026.91983.1494
چکیده
دامداری سنتی در مناطق مختلف ایران بر پایه تعامل انسان، دام و محیط شکل گرفته و دانش بومی دامداران نقش مهمی در پایداری این نظام‌ها دارد. در این میان، سگ گله به‌عنوان یکی از عناصر کلیدی مدیریت گله، در حفاظت از دام، کاهش تعارض با شکارچیان وحشی و تداوم معیشت دامداران اهمیت ویژه‌ای دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش‌ها، شیوه‌های نگهداری و باورهای مرتبط با سگ گله با رویکرد کیفی و در چارچوب مردم‌نگاری در شهرستان رامیان انجام شد. داده‌های این پژوهش از طریق مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته با گالشان، دامداران و خبرگان محلی، مشاهده میدانی و ثبت روایت‌های بومی گردآوری شد. نتایج نشان می‌دهد سگ گله فراتر از یک ابزار حفاظتی، بخشی از نظام دانش بومی و ساختار کارکردی دامداری سنتی محسوب می‌شود. کارکردهای چندگانه سگ در حفاظت از دام، انتقال دانش تربیتی و شکل‌دهی هویت فرهنگی دامداران، بیانگر نقش آن در پایداری معیشت گالشان است. با این حال، تغییرات اجتماعی و اقتصادی در حال دگرگون ساختن جایگاه سنتی سگ گله است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 09 شهریور 1405