قالی خمین از منظر فن‌شناختی و زیباشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه اراک، دانشکده هنر، گروه فرش

10.22054/qjik.2026.73291.1367
چکیده
پژوهش پیش رو که به بررسی و تحلیل قالی خمین می‌پردازد، حاصل فعالیتی میدانی است که از جنبه نظری و کتابخانه‌ای برخوردار نیست. خمین از مناطق جنوبی استان مرکزی و به‌لحاظ حُسن هم‌جواری با اراک، کاشان، گلپایگان، خوانسار و الیگودرز، یکی از مهم‌ترین قطب‌های قالی‌بافی ایران از گذشته تا به اکنون می‌باشد. این جایگاه با وجود لیلیان و ریحان -دو کانون قدیمی قالی‌بافی- دراین منطقه، اهمیتی دوچندان می‌یابد؛ اگرچه باوجود دیرینه‌گی، نسبت به سایر مناطق تولید قالی در استان مرکزی، مجال کم‌تری برای معرفی یافته است. ازاین رهگذر پرسش اصلی پژوهش این است که ویژگی‌های فن‌شناختی و زیباشناختی قالی خمین کدام است؟ هم‌چنین مطالعه، شناسایی، معرفی و تحلیل ابعاد فنی و زیباشناختی قالی خمین، هدف این پژوهش است. برخی از یافته‌های پژوهش شامل موارد زیر است: تولید قالی نسبت به گذشته به‌شدت کاهش یافته. رج‌شمار قالی در گذشته بین 20 تا 25 و امروزه 30 تا 35 است. امروزه علاوه بر قالی‌بافی، تابلوبافی، گلیم نقش‌برجسته و گبه نیز بافته می‌شود. ابعاد رایج شامل رومیزی(خَرَک)، ذرع و نیم، دو ذرع، شش و نُه متری است. طرح‌ها در گذشته متنوع‌تر و درکنار نقشه‌های شهری‌باف، طرح‌های روستایی و عشایری هم‌چون لیلیان و بندریحان نیز بافته می‌شد. اما امروزه صرفاً انواع طرح‌های لچک و

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 18 مهر 1405