چله‌‌های زمستان و تابستان در فرهنگ کردی از دانش بومی تا آیین‌های سنتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. رایانامه:

10.22054/qjik.2026.93723.1504
چکیده
بعضی از اعداد در میان اقوام و ادیان و فرهنگ‌های مختلف اهمیت خاصی دارد و گاه اعداد بخشی از هویت آداب و سنن است و در کمال یا منقصت آن نقش دارد. عدد چهل یکی از اعداد مورد توجه در فرهنگ و ادب محلی است. قدرت این عدد باعث شده برخی آیین‌ها چون چله، چهلم (سوگواری) با آن نام‌گذاری نمایند و شدت و سطوت گرما، سرما و ماتم با آن تبیین کنند. این عدد گاه بخشی از نام آیین‌های چون: چله‌بر، چله‌بری لک‌لک، چیـ̌ـل برا (چهل برادر)، سیه چیـ̌ـله، چله‌نشینی است و گاله محور آیین‌هایی مانند: چـارچـار، شه‌شله، هه‌مة و مه‌مة، سی ̌ شه‌ش/ شه‌ش‌له شه‌شو می‌باشد. در این عدد نیروی ماورایی مرموز مسحوری است و مردمان کرد از آن برای تعویذ، تفأل، طلب یا قطع باران و ... استفاده می‌کنند. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی بر آن است چله‌های زمستان و تابستان (کوچک و بزرگ) به صورت مجزا همراه با آیین‌های هر کدام همچنین عدد چهل را در تقویم و آداب کردها تبیین نماید تا ضمن ضبط این ارزش‌ها، زمینه مقایسه با فرهنگ‌های دیگر و گسترش دامنة تحقیات در این باره ممهد گردد. روش گردآوری اطلاعات تلفیقی از میدانی و اسنادی و کتاب‌خانه‌ای است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 29 مهر 1405