جستاری بر اصول انتظام بصری در نقوش آثار سنگ صابونی جیرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا

2 دانشگاه شهرکرد

3 دانشجوی دکتری

10.22054/qjik.2022.63052.1286

چکیده

این جستار بر آن است که برپایه مطالعات اسنادی و با هدف شناخت موقعیت هنر حوزه هلیل‌رود در تاریخ هنر‌های دیداری، به شناسایی، توصیف و تحلیل عوامل موثر در ایجاد انتظام بصری در آثار سنگ صابونی جیرفت بپردازد. نگارندگان تلاش دارند در جهت پاسخگویی این پرسش بر‌‌آیند که: هنرمند یا صنعتگر حوزه باستانی هلیل‌رود، وارث یا بانی کدام‌یک از تجربیات هنری بوده است؟ از آنجا که نقوش اجراشده بر روى این آثار در نهایت زیبایی، توازن، تناسب و تعادل طراحی و اجرا شده‌اند، می‌توان چنین انگاشت که سازندگان آن‌ها افزون بر آگاهی از کاربرد هنری خطوط و نقوش، از دانش و مبانی بصری نیز آگاه بوده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهندسی و فهم بصری عناصر در سطحِ اشیاء، در جهت تعامل ساختاری خط و نقش آن‌ها بوده و دستیابی به وحدت در آثار هنری از مهمترین اهداف ساخت آن‌ها بوده است. هنرمند/صنعتگر حوزه هلیل‌رود، شناختی نسبتاً روشن از کار خود به مثابه یک کار هنری داشته و سعی بر ایجاد رابطه بین طرح و زمینه، دورنما، ایجاد تنوع و ایستاگریزی با تکرار پیکره‌ها و عناصر کرده است. ضمن این‌که برخی جنبه‌های ابتدایی [و غیرپیشرفته] نظیر یکدستی در ابعاد پیکره‌ها، فقدان زنده‌نمایی، بافت و سادگی را می‌توان در آن‌ها مشاهده کرد.

کلیدواژه‌ها