یکی از گونههای ادبیّات و موسیقی عامّه، آواها و ترانههایی است که پیرامون پیشهای خاص سروده شده و یا تودۀ مردم در حین انجام فعالیت و کار، آنها را بر زبان میآورند. این سرودهها بیانگر اندیشۀ مردم پاکدل و سادهزیستی است که موسیقی و شعر در جایجای زندگیشان، حتّی در حین کار کردن، راه یافته است. در فرهنگ منطقۀ کرمانشاه نیز میتوان نمونههایی از این گونه سرودهها به دست داد؛ بنابراین در این مقاله که مبنای آن کتابخانه ای و با روش تحلیلی- توصیفی انجام میگیرد، نگارندگان میکوشند ضمن تبیین جایگاه کار و کوشش در میان کُردان، اشعاری که پیرامون کاری خاص سروده شده و یا در هنگام فعالیتی بر افواه عامّۀ مردم کُرد کرمانشاه جاری و ساری است، ضمن ترجمه و توضیحاتی، بررسی نمایند. از میان انواع مختلف ترانههای کار، لالاییها، اشعار مربوط به شیر دوشیدن و مشک زدن دارای بسامد بیشتری هستند که از گنجینۀ خاطر زنان کُرد به یادگار ماندهاند.
پرنیان، موسی. (1380)، فرهنگعامۀ کُرد (کرمانشاه)، کرمانشاه: چشمۀ هنر و دانش.
ثواقب، جهانبخش. (1389)، «فرهنگ کار در ادبیات شفاهی و مکتوب»، فرهنگ مردم ایران، شمارۀ 22 و 23: 51-65.
جلیلیان، عباس. (1386)، «مروری بر ادبیات کودک و نوجوان در زبان کُردی»، گوهران، شمارۀ 15: 195-199.
جمالیان زاده، سیّد برزو؛ کرمی، محمدحسین و نظری، جلیل. (1394)، «ترانههای کار در شهرستان کهگیلویه (دهدشت)»، فرهنگ و ادبیات عامه، سال سوم، شمارۀ 7: 102-124.
جمشیدیان، ماندانا. (1390)، «برزگریها، ترانههای کار درو در جامعۀ بختیاری»، ادبیات و زبانهای محلی ایرانزمین، دورۀ اوّل، شمارۀ 1: 57-94.
حسینیآبباریکی، سیّد آرمان و نوروزی، منصور. (1390)، «پژوهشی در لالاییها و ترانههای کُردی جنوبی»، ماهنامۀ مهاباد، سال یازدهم، شمارۀ 121: 54-57.
حقگو، آزاده. (1390)، «بررسی لالایی در سه قوم آذری، کُرد و گیلک»، فرهنگ مردم ایران، شمارۀ 24: 71-89.
رحیمی زنگنه، ابراهیم؛ حسینی، سیّد آرمان و نوروزی، منصور. (1392)، گنجینههای بر باد یاد: پژوهشی در ادبیات عامۀ کُرد، تهران: کلک سیمین.
سلیمی، هاشم. (1393)، ترانه و ترانهخوانی در فرهنگ مردم کُرد، تهران: سروش.
