• آذری خاکستر، غلامرضا. (1395)، شناسایی و معرفی اولین‌های شهر مشهد، مشهد، شورای اسلامی شهر مشهد؛ مرکز پژوهش‌ها.
• آزاده، فریدون و احمدیان، صادق. (1372)، سیر تاریخ کشاورزی در ایران، ویراستۀ ف.ارجمند اقدم، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی چهره.
• ابن اثیر، عزالدین علی. (1371)، کامل؛ تاریخ بزرگ اسلام و ایران، ترجمۀ ابوالقاسم حالت و عباس خلیلی، تهران: مؤسسه مطبوعاتی علمی.
• افضل‌الملک، غلامحسین. (بی تا)، سفرنامه خراسان و کرمان، تهران: توس.
• اکبری، امیر. (1381)، تاریخ اجتماعی ایران در عصر ساسانیان، مشهد: محقق.
• اکبری، امیر. (1384)، تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
• الفتی، هادی. (1374)، تاریخ کشاورزی و دامپروری در ایران، تهران: امیرکبیر.
• الله‌وردیان طوسی، حسن. (1371)، سفر به خراسان، مشهد: انتشارات کتابکده.
• امام، محمدکاظم. (1348)، مشهد طوس (یک فصل از تاریخ و جغرافیای تاریخی خراسان)، تهران:کتابخانه ملی ملک.
• امامی، محمود. (1387)، تاریخ و جغرافیای روشناوند گناباد (مروری بر مسائل تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی و... روستای روشناوند)، گناباد: پشنگ.
• بارتولد، و.و. (1350)، آبیاری در ترکستان، ترجمۀ کریم کشاورز، تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
• باستانی پاریزی، محمدابراهیم. (1370)، حماسه کویر، قم: نشر خرم.
• باقری زنوز، ابراهیم. (1382)، تاریخ تحولات علوم کشاورزی ایران (از دوره باستان تا عصر حاضر)، تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ، با همکاری مؤسسه علمی-فرهنگی دانش‌گستر سودآور.
• بامداد، مهدی. (1333)، آثار تاریخی کلات و سرخس، تهران، نشریه انجمن آثار ملی.
• برشان، محمد. (1392)، پیشینه قنات در ایران، تهران: نشر اوراق.
• بقیعی، غلامحسین. (1373)، مزار میرمراد (نمایی از مشهد قدیم)، تهران:گوتنبرگ.
• بهنیا، عبدالکریم. (1367)، قنات سازی و قنات داری، ویراستۀ محمدرضا داهی و مهرآذر فارسی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
• بیهقی، علی بن زید. (1361)، تاریخ بیهق، تهران: کتابفروشی فروغی.
• بیهقی، محمود. (1370)، سبزوار شهر دیرینه‌های پایدار، مشهد: کتابستان مشهد.
• پاپلی یزدی، محمدحسین. (1400)، سرخس در تکاپوی توسعه پایدار، مشهد: پاپلی.
• پطروشفسکی، ای. پ. (1344)، کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول (قرن‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی)، ترجمۀ کریم کشاورز، تهران: دانشگاه تهران (مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی).
• جواهری، پرهام و جواهری، محسن. (1378)، چاره آب در تاریخ فارس، ج 1، تهران: گنجینه ملی آب ایران.
• خسروی، محمدرضا. (1377)، جغرافیای تاریخی تربت‌حیدریه «زاوه باستان»، مشهد: آستان قدس رضوی.
• خسروی، محمدرضا. (1366)، جغرافیای تاریخی ولایت زاوه، مشهد:مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.
• دالمانی، هانری رنه. (1335)، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، ترجمۀ علی‌محمد فره‌وشی، تهران: امیرکبیر.
• دبلیو میز، لری. (1395)، مهندسی آب در دوران باستان (آموزه‌هایی برای حفاظت و پایداری منابع آب در دوران معاصر)، ترجمۀ وحید حیدری و فاطمه ارژمند، سمنان: دانشگاه سمنان.
• دشتبان جنبدواز، علی‌اکبر. (1397)، روزی روزگاری آبکوه؛ نگاهی به زندگی و آداب و رسوم مردم آبکوه و سعدآباد، مشهد: اسپندگان.
• دهقانی، علیرضا. (1388)، آب در فلات ایران؛ قنات، آب‌انبار و یخچال، تهران: یزدا.
• دینوری، احمد بن داود. (1371)، اخبارالطوال، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران: نشر نی.
• رجائیان، عباس. (1390)، رادکان در گذر زمان: (با تاریخی چند هزارساله، دارای بزرگ‌ترین ساعت نجومی)، مشهد: رادکان.
• رجب‌زاده، هاشم؛ اورا، کینجی ئه و موری موتو، کازوئو. (2019)، ۸۸ سند آب کشاورزی دوره قاجار (گنجینه اسناد فارسی ۶)، توکیو، مرکز پژوهش و اطلاع‌رسانی در مطالعات آسیایی، مؤسسه مطالعات پیشرفته آسیا، دانشگاه توکیو.
• زجاجی، حکیم. (1383)، همایون نامه (تاریخ منظوم حکیم زجاجی سراینده سده هفتم)، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
• سالنامه مرکز آموزش کشاورزی خراسان (دانشسرای کشاورزی مشهد). (1340)، تهران: وزارت کشاورزی.
• سیدی، مهدی. (1373)، زورآباد جام، مشهد: محقق.
• شاردن، ژان. (1372)، سفرنامه شاردن، ترجمۀ اقبال یغمائی، تهران: توس.
• شعبانی، رضا. (1359)، تاریخ اجتماعی ایران در عصر افشاریه، تهران:دانشگاه ملی ایران.
• صفی نژاد، جواد. (1359)، نظام‌های آبیاری سنتی در ایران، ج 1، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
• صفی نژاد، جواد. (1368)، نظام‌های آبیاری سنتی در ایران، ج 2، مشهد:مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.
• صفی نژاد، جواد. (1396)، کاریز در ایران و شیوه‌های سنتی بهره‌گیری از آن، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری پویه مهر اشراق.
• طلایی، زهرا و سمیعی، شکوه السادات. (1396)، نشانی از مشهد قدیم در گذر اسناد تاریخی، مشهد: سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.
• عارف زاده، محمدامین؛ فرخی، حسن؛ نژاد عباسی، حسین؛ محمود زاده، عباس؛ خورشیدی، محمدتقی؛ عباس زاده، سهیلا؛ مرادیان ،مهر علی و شادلو، مجتبی. (1389)، جغرافیای استان خراسان رضوی، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
• عنایت‌الله، رضا. (1350)، آب و فن آبیاری در ایران باستان، تهران: وزارت آب و برق.
• فارابی. (1330)، کنز المسائل فی اربع رسائل، ترجمۀ ضیاءالدین دری، تهران: خیام.
• فاضلی پور، طوبی. (1380)، تاریخ کشاورزی در دوران ساسانیان،تهران: پژوهنده.
• فرشاد، مهدی. (1389)، تاریخ مهندسی در ایران، تهران: میرماه.
• قاجار، سلطان محمد میرزا. (1364)، سفرنامه سیف‌الدوله، تهران:نشر نی.
• کاتب واقدی، محمد بن سعد. (1374)، طبقات کبری، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران:انتشارات فرهنگ و اندیشه.
• کتابی، احمد. (1384)، قحطی‌های ایران، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
• کرجی، ابوبکر محمد بن الحسن الحاسب. (1345)، استخراج آب‌های پنهانی، ترجمۀ حسین خدیوجم، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
• کردوانی، پرویز. (1388)، منابع و مسائل آب در ایران، ج 1، تهران، دانشگاه تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ، چ 9.
• کردوانی، پرویز. (1374)، منابع و مسائل آب در ایران؛ آب‌های سطحی و زیرزمینی و مسائل بهره‌برداری از آنها، ج 1، چ 4، تهران:انتشارات دانشگاه تهران.
• کریمیان سردشتی، نادر. (1382)، دانشنامه مشاهیر فنون آب و آبیاری و سازه‌های آبی، تهران: کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران.
• کوچ پیده، نورالله و کیخسروی، داریوش. (1386)، تاریخ تحول منابع طبیعی ایران، تهران: پونه.
• کهزاد، علی. (1325)، تاریخ افغانستان، کابل: انجمن تاریخ.
• گردیزی، عبدالحی بن ضحاک. (1315)، زین الأخبار، تهران: کتاب خانه ادب.
• گوبلو، هانری. (1389)، قنات‌ها؛ فنی برای دستیابی به آب، ترجمۀ محمدحسین پاپلی یزدی و ابوالحسن سرو قد مقدم، مشهد: پاپلی.
• لباف خانیکی، مجید. (1385)، نظام‌های تقسیم آب در ایران، مشهد: نشر قدس رضوی.
• لسترنج. (1337)، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمۀ محمود عرفان، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
• مجتبوی، سید حسین. (1374)، جغرافیای تاریخی گناباد، مشهد: نشر مرندیز.
• محمدی، محمدعلی. (1396)، نقش مخروطه افکنه ها در شکل‌گیری قنات‌ها گناباد، مشهد: پاپلی.
• محمدی، محمود. (1381)، فرهنگ اماکن و جغرافیای تاریخی بیهق (سبزوار). بر اساس معجم البلدان یاقوت و تاریخ بیهق، سبزوار: آژند.
• مدرس رضوی، محمدتقی. (1378)، سالشمار وقایع مشهد در قرن‌های پنجم تا سیزدهم، مشهد: آستان قدس رضوی و بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
• مهدوی فر، حسن. (1393)، آب از منظر فرهنگ و اجتماع، تهران:جهان جام جم.
• میرشکرایی، محمد. (1380)، انسان و آب در ایران، تهران: گنجینه ملی آب ایران.
• ناصرخسرو. (1397)، سفرنامه ناصرخسرو؛ بر پایه کهن‌ترین نسخه موجود در کتابخانه لکهنو، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
• نامی، علی‌اصغر. (1393)، سرزمین و مردم مرزداران و مزداوند (ناحیه تاریخی مزدوران سرخس)، مشهد: نی نگار.
• نجف‌زاده، علی و قصابی گزکوه، جلیل. (1401)، تاریخ اقتصادی مشهد (از دوره ناصری تا انقلاب اسلامی)، مشهد: معاونت اقتصادی شهرداری مشهد.
• نقدی، رضا. (1390)، جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری، ویراستۀ سید جلال قیامی میرحسینی، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
• نقی‌زاده اصل، فاطمه. (1394)، سازه‌ها و شیوه‌های سنتی استحصال آب در ایران، تهران: علم کشاورزی.
• نوری، محمدیوسف. (1381)، مفاتیح الارزاق؛ یا کلید در گنج‌های گهر، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
• هاشمی، حسن؛ عزیزی‌فروتقه، حسین؛ سالاری خیابانی، مریم و آقایی میبدی، مریم. (1384)، جغرافیای شهرستان کاشمر، مشهد: ضریح آفتاب.
• اسمعیلی، پوریا و عادل فر، باقر علی. (1387)، «نظام آبیاری ایران در روزگار ساسانیان»، فصلنامه تاریخ، شماره 8.
• تقوی، نعمت‌الله. (1362)، «آب و آبیاری در روستاهای ایران»، نشریه زبان و ادب فارسی، شماره 128 و 129.
• روحانی، منصور. (1345)، «منابع و تأسیسات آب در گذشته و حال»، نشریه وحید، شماره 30.
• شایسته فر، ملیحه و کوهستانی، حسین. (1399)، «تقدس آب و زمین در متون اوستایی و تأثیر آن بر کشاورزی دورۀ اشکانی»، اولین همایش ملی آب، فرهنگ و پژوهش‌های علوم انسانی.
• غازی، ایران و کاوه‌زاده، ناهید. (1384)، «ایران سرزمین تمدن قنات‌ها»، کرمان، کنفرانس بین‌المللی قنات.
• کریمی، گیتا و بنی‌اسدی، محسن. (1384)، «تمدن قنات»، کرمان، کنفرانس بین‌المللی قنات.
• مهدی پور، آزاده؛ مهدی پور، سیمین و حاج سیدعلیخانی، نجمه. (1384)، «تاریخچه قنات و تأثیر آن بر تمدن ایرانیان»، کرمان، کنفرانس بین‌المللی قنات.
• ولایتی، سعدالله. (1366)، «نکاتی چند پیرامون منابع و مسائل آب استان خراسان»، تحقیقات جغرافیایی، شماره 4.

پایان‌نامه‌ها

• عزیزی، حسین. (1344)، «جغرافیای محلی شاه آباد-سلوگرد»، پایان‌نامه رشته تاریخ و جغرافیا، استاد راهنما: عباس سعیدی، مشهد: دانشگاه فردوسی.
• کریمیان بجستانی، حسین. (1379)، «نظام آبیاری سنتی در بجستان»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: داریوش حیدری بیگوند، مشهد: دانشگاه فردوسی.
• گوهری، علی. (1387)، «بررسی ژئومورفولوژی حوضه آبریز کشف رود غربی و نقش آن در حل بحران آب دشت مشهد» پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی، استاد راهنما: محمدجعفر زمردیان، مشهد: دانشگاه آزاد اسلامی.
• محجوری، حسینعلی.(1378)،«آبخیزداری و اثرات اقتصادی،اجتماعی آن در روند توسعه»،پایان‌نامه رشته علوم اجتماعی،استاد راهنما:منوچهر عسگری،مشهد: دانشگاه فردوسی.
• مرادی بیدختی، مرضیه. (1378)، «جغرافیای تاریخی تربت‌جام»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: حسین الهی، مشهد: دانشگاه آزاد اسلامی.

اسناد و تصاویر

• ساکماق (سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی)، عکس شماره 101272، «نمایی از مظهر قنات قصبه گناباد»، بی تا.
• __________، سند شماره 101628، «استقراض آستان قدس از بانک فلاحتی جهت تعمیر نهرها و قنات‌ها، استخرها و پرداخت قرض بانک پهلوی با موافقت دربار»، 1315.
• __________، عکس شماره 31239، «حفر قنات در تربت‌جام»، 1389.
• __________، عکس شماره 31265، «لایروبی و حفر قنات در جنوب خراسان»، 1389.
• ماکمش (مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمال شرق کشور)، سند شماره 293/132247، «گزارش ماهانه اوضاع عمومی شهرهای خراسان به دربار»، 1352
• __________، سند شماره 295/7669، «نامه‌ها و گزارشات محمود خان ناصرالملک (فرمانفرما) والی ایالت خراسان»، بی تا.

روزنامه‌ها

• روزنامه آزادی، سال 10، شماره 1024، مشهد، 20/08/1314.
• روزنامه خراسان، «خشکسالی بی‌سابقه در خواف و دستور رییس جمهور برای حل مشکلات منطقه»، شماره 14676، مشهد، 31/01/1379.
• روزنامه خراسان، «رشته قنات هزار سال قبل و خسارات وارده»، شماره 382، مشهد، 29/01/1333.
• روزنامه خراسان، «مصیبت خشکسالی، بوی حلوای قنات، وعده‌های ناممکن»، شماره 14701، مشهد، 29/02/1379.
• روزنامه خراسان، «مغنی در قنات مرد»، شماره 5474، مشهد، 19/03/1347.
• روزنامه خراسان، «هفده رشته قنات در شهرستان گناباد لایروبی و مورد بهره‌برداری قرار گرفت»، شماره 9376، مشهد، 15/09/1360.

وبگاه‌ها

• جمشیدی، حسین؛ آبسالان، علی‌اصغر؛ رامشینی و ثابتی مقدم. «کاهش سالانه ۹۰ سانتی‌متری سطح آب‌های زیرزمینی در جوین»، وبگاه جمعیت ناجیان آب.

 (http://najianab.ir/new/an-annual-decline-of-90-centimeters-of-groundwater-level-in)، 2 مهر 1397.

• ناوی، کوروش و ثابتی مقدم، محمد. «زخم کهنه فرونشست زمین در منطقه غرب خراسان رضوی»، وبگاه شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان رضوی، (https://www.khrw.ir)، 25 آبان 1400.
• وبگاه. «فهرست کاریزهای شهرستان گناباد»، ویکی‌پدیا به نقل از بانک اطلاعاتی قنات‌های کشور، لینک کوتاه: (https://b2n.ir/a83533)، 1391.

مصاحبه‌ها

• پاپلی‌یزدی، محمدحسین. گفت‌وگو با «محمدحسین پاپلی‌یزدی» عضو سابق هیأت علمی جغرافیای دانشگاه فردوسی مشهد و تربیت مدرس و رئیس پژوهشکده امیرکبیر، مشهد، 27/01/1402.
• تقی‌زاده، فرشته. گفت‌وگو با «فرشته تقی‌زاده» عضو هیئت‌مدیرۀ شبکه سمن‌های محیط‌زیستی خراسان رضوی و مدیرعامل انجمن دیده‌بان آب هوا زمین، جلسه 1، مشهد، 28/06/1401.
• ثنایی نژاد، حسین. گفت‌وگو با «حسین ثنایی نژاد» عضو هیأت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، 16/01/1402.
• علایی، محمد. گفت‌وگو با «محمد علایی» مدیرعامل سابق شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی، جلسه 1، مشهد، 12/10/1401.
• کریمیان، حبیب‌الله. گفت‌وگو با «حبیب‌الله کریمیان» مدیر سابق آب و خاک جهاد کشاورزی خراسان، مشهد، 05/11/1401.