دانش بومی آسیاب آبی بین مردم روستای داشکسن با تأکید توسعه و گردشگری

احمدی, عمار; رشیدوش, وحید; شربتیان, یعقوب

doi:10.22054/qjik.2025.79035.1420

دانش بومی آسیاب آبی بین مردم روستای داشکسن با تأکید توسعه و گردشگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

عمار احمدی ¹

وحید رشیدوش ²

یعقوب شربتیان ³

¹ دانشجوی دکتری مردم شناسی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی

² استادیار گروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

³ عضو هیات علمی گروه مردم شناسی دانشگاه آزاداسلامی واحد گرمسار

https://doi.org/10.22054/qjik.2025.79035.1420

چکیده

صنعت گردشگری پدیده‌ای باستانی در جوامع انسانی بوده که به مرور زمان در مراحل تاریخی مختلف به موضع اقتصادی، اجتماعی و اکولوژی خود دست یافته است. گردشگری روستایی نیز جزئی از صنعت گردشگری به حساب می‌آید که می‌تواند با برنامه‌ریزی اصولی و مناسب و شناسایی مزیت‌ها و محدودیت‌های گردشگری روستایی نقش موثری در توسعه این مناطق و در نتیجه توسعه ملی و تنوع بخشی به اقتصاد ملی بر عهده داشته باشد. موضوع مهم و هدف اساسی در این پژوهش، دانش بومی و رابطه آن با مسئله توسعه گردشگری در روستای داشکسن شهرستان مشکین‌شهر استان اردبیل است. چارچوب نظری تحقیق استوار است بر استفاده از مکتب کارکردگرایی با تکیه بر نظریه نیازها و مکتب ساختارگرایی. روش تحقیق این پژوهش به لحاظ ماهیت از نوع کیفی، به لحاظ عمق از نوع تحقیق ژرفانگر است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها عبارتند از: کتاب‌ها، مقاله‌ها علمی و پژوهشی، اطلس‌ها و نقشه‌های جغرافیایی، دوربین فیلم‌برداری، دوربین عکاسی، دستگاه ضبط صدا و مصاحبه، فیش و دفترچه یادداشت. یافته‌های این پژوهش، دانش بومی آسیاب‌های آبی سنتی (دییرمان و دییرمانچلیق) و ساختار و کارکرد امروزی آن بین مردم این روستا و رابطه آن‌ها با توسعه گردشگری در روستای داشکسن می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

دانش‌بومی

توسعه

گردشگری

روستا

داشکسن

موضوعات

دانش بومی

احمدرش، رشید و دانش مهر، حسین. (1394)، دانش بومی و توسعه (بینش و روش در مطالعه دانش بومی)، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان، چاپ اول.
ازکیا، مصطفی. (1394)، توسعه پایدار روستایی، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ دوم.
ازکیا، مصطفی. (1389)، روش‌های کاربردی تحقیق، تهران: انتشارات کیهان، چاپ اول.
بوذرجمهری، خدیجه. (1382)، «جایگاه دانش بومی در توسعه روستایی پایدار»، مجله جغرافیا و توسعه، سال دوازدهم، شماره 7: 20-5.
بوذرجمهری، خدیجه. (1384)، «تحلیل جایگاه دانش بومی در توسعه روستایی»، فصلنامه مدرس علوم انسانی، سال اول، شماره 1: 45-17.
پورایمان، قاسم. (1380)، مشکین شهر نگین سبز آذربایجان، تهران: انتشارات مشیری، چاپ اول.
جدی، منصور. (1399)، نام‌ها و نامیده‌های جغرافیایی منطقه اردبیل، اردبیل: انتشارات سپهر فروزان، چاپ اول.
ساکس، جفری. (1394)، عصر توسعه پایدار، ترجمه: علی نصیری اقدم و همکاران، تهران: انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی تهران، چاپ اول.
عمادی، محمدحسین و امیری اردکانی، محمد. (1381)، «تلفیق دانش بومی و دانش رسمی؛ ضرورتی در دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال دهم، شماره 37: 36-10.
فکوهی، ناصر. (1392)، تاریخ اندیشه و نظریه‌های انسان شناسی، تهران: انتشارات نی، چاپ دوم.
مور، جری دی. (1391)، زندگی و اندیشه بزرگان انسان شناسی، ترجمه: هاشم آقابیگ پوری، تهران: انتشارات جامعه شناسان، چاپ اول.
نجفی پور، امیرعباس. (1398)، اکوتوریسم و توسعه پایدار گردشگری روستایی، تهران: انتشارات نور علم، چاپ اول.
همزه‌ای، فریبرز. (1396)، هورامان، جایگاه دانش بومی در توسعه پایدار، کرمانشاه: انتشارات دانشگاه رازی، چاپ اول.