نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار مردم شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 دانشجوی کارشناسی، بخش علوم اجتماعی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
چکیده
آبیاری کوزهای یکی از روشهای سنتی و هوشمندانه آبیاری زیر سطحی است که از دیرباز در مناطق خشک و کمآب رواج داشته است. این روش به عنوان یک راهحل کممصرف و کارآمد برای صرفهجویی در آب، به ویژه در کشاورزی، مورد توجه قرار میگیرد.
زمینه و هدف: پژوهش حاضر به دنبال بازشناسی الگوهای مناسب آبیاری بومی و کاربردی است تا با معرفی روشها و فنون مورد استفاده توسط مردم بومی در مدیریت منابع آبی، به بهبود شرایط فعلی این حوزه کمک کند.
روش پژوهش: جامعه آماری این پژوهش شامل کارشناسان، صاحبنظران و افرادی است که با دانش سنتی آبیاری آشنا هستند. برای انتخاب اعضای نمونه پژوهش، از روش نمونهگیری هدفمند و تکنیک مصاحبه نیم ساختار یافته استفاده شده است.
یافته ها: بررسیها نشان داد با توجه به نظر خبرگان آشنا به آبیاری کوزه ای، استفاده از این روش میتواند منجر به صرفهجویی قابل توجهی در مصرف آب شده و در عین حال روشی نوآورانه و منطبق با مناطق بسیار کم آب جهت کاشت برخی از محصولات کشاورزی می باشد و به دلیل کاهش مصرف آب و هزینههای مرتبط با آن، میتواند در بلند مدت به بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان مناطق کویری کمک کند.
کلیدواژهها
موضوعات
- اسدی، رضوان؛ زکیزاده، فریبا و عباسی جندانی، شهربانو. (1391). روشهای آبیاری بهینه در مناطق خشک (آبیاری زیرسطحی و کوزهای). اولین همایش ملی بیابان (علوم، فنون و توسعه پایدار)، دانشگاه تهران.
- باستانی، شهریار. (1396). «مروری بر تاریخچه ابداعات و نوآوریها در زمینه آبیاری زیرسطحی»، نشریه آب و توسعه پایدار، شماره 2: 80-69.
- صفینژاد، جواد. (1396). کاریز در ایران و شیوههای سنتی بهرهگیری از آن، موسسه فرهنگی هنری پویه مهر اشراق.
- فرهادی، مرتضی. (1373). فرهنگ یاریگری در ایران: درآمدی به مردمشناسی و جامعهشناسی تعاون، مرکز نشر دانشگاهی.
- مجدزاده، بیژن و رهنما، محمدباقر. (1386). «بررسی آبیاری درخت پسته بهصورت خودکار با نیروی مکش خاک»، نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر. دانشگاه شهید باهنر کرمان.
- محمدی محمدآبادی، اکبر؛ حسینی فر، جواد و جوکار، احسان. (1387). بررسی مطالعه سیستمهای آبیاری (سطحی، تراوا، کوزهای، تیتیپ، قطرهای و بابلر) از زمان کاشت بر روی پسته. مؤسسه تحقیقات پسته.
- هزارجریبی، جعفر و صفری شالی، رضا. (1394). «کاربست نظریه بنیانی در شناخت دانش بومی»، دو فصلنامه علمی – پژوهشی دانشهای بومی ایران، 12: 70-43.
)