نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

براساس نتایج آخرین سرشماری اجتماعی – اقتصادی عشایر کوچنده (سال1400)، تعداد 1,186,398 نفر جمعیت عشایری در قالب 212,772 خانوار، سالانه حدود 9 میلیون واحد دامی مازاد بر نیاز وارد بازار می‌کند و بالغ بر 162000 تن ( 20 درصد تولید گوشت قرمز کشور) می‌باشد. علاوه بر آن، تولید 400 هزار تن شیر 14 هزار تن پشم، بخشی دیگر از تولیدات دامی عشایر را تشکیل می‌دهد . شناخت تولیدات عشایری و شیوه‌های فرآوری آن‌ها می‌تواند بر تصمیم گیری‌های مدیریتی در راستای مدیریت بهینه این محصولات از جنبه‌های امکان سنجی معرف محصولات جدید به صنعت و رفع موانع تولید و فروش آنها همچنین ورود احتمالی تکنولوژی به عرصه تولیدات مؤثر واقعد گردد. در این راستا تحقیق حاضر با هدف واکاوی مدیریت تولید محصولات دامی عشایری در بین عشایر طایفه حموله ایل بختیاری که سالیان متمادی دامدار بوده و در زمینه مدیریت تولید از"تجربه زیسته" برخوردار بوده و همکاری خود را جهت اجرای پروژه اعلام کرده بودند، صورت پذیرفت. بدلیل اکتشافی بودن نوع مطالعه، رویکرد تحقیق کیفی، با اتکا بر رویکردهای ذهنی و برساخت واقعیت اجتماعی به ترتیب با مرجعیت نظریات کنش متقابل نمادین و روش شناسی مردم نگارانه انتخاب گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  • افشارزاده، نشمیل و پاپ زن، عبدالحمید. (۱۳۸۷)، فرآوری محصولات لبنی در میان عشایر کوچ رو ایل کلهر، نخستین همایش فناوری‌های بومی ایران. تهران.

 https://civilica.com/doc/54176

  • ایدی، محمد و علیزاده، محمد. (۱۳۹۹)، «شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر بازاریابی محصولات کشاورزی و روستایی استان ایلام با تأکید بر نقش تعاونی‌های کشاورزی و روستایی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی «AHP». مجله تعاون و کشاورزی، سال نهم، شماره 250:36-274.
  • بوزرجمهری، خدیجه؛ معصومی جشنی، مهدی و جهان تیغ، حسنعلی. (۱۳۹۵)، «نقش دانش بومی و سنت‌های محلی زنان در تولید و مدیریت فرآورده‌های دامی (مطالعه موردی: روستای ابونصر، شهرستان بوانات). دوفصلنامه دانش‌های بومی ایران، سال سوم، شماره 6: 89-118.
  • بی‌نام. (1400)، سیمای عشایر. نتایج سومین سرشماری اجتماعیاقتصادی عشایر کوچنده. سایت سازمان امور عشایری ایران. https://ashayer.ir/
  • بی‌نام. (۱۴۰۲)، توسعه صنایع تبدیلی؛ مهم‌ترین نیاز تولیدات عشایر. فودنا. کد خبر: ۱۱۹۹۸۶، ۱ صفحه.
  • جوادی بایگی، مریم. (۱۴۰۰)، افزایش 40 درصدی ارزش کرک با فرآوری. کافه کشاورز. https://cafekeshavarz.ir.
  • حسین پور، یحیی. (۱۳۹۸)، ۴۵۰ تن پشم و کرک توسط عشایر چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود. خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا). https://www.irna.ir/news/83351684.
  • شاه‌حسینی، علیرضا و افراخته، حسن. (۱۳۹۶)، «خلاقیت عشایر سنگسری در سازگاری با محیط مورد: آرشه، فرآورده لبنی ماندگار در ایل سنگسری». دو فصلنامه دانش‌های بومی ایران، سال چهارم، شماره 7: 1-31.
  • شاه‌حسینی، علیرضا. (۱۳۹۹ الف). «دانش بومی و تولیدات لبنی (تولید شیره قیماق توسط عشایر کوچنده ایل الیکایی). فرهنگ قومی، دوره ۶۵: ۸۱-۹۶.
  • شاه‌حسینی، علیرضا. (۱۳۹۹ ب). «چیکو، شیرین‌مزه لبنی عشایر ایل سنگسری». فصلنامه فرهنگ مردم ایران، دوره ۶۰: ۱-۶۱.
  • شاه‌حسینی، علیرضا. (۱۴۰۰). «دانش بومی تولیدات لبنی در میان عشایر کوچنده ایل الیکایی». فصلنامه فرهنگ مردم ایران، 64: 47-74
  • شویکلو، امیررضا؛ قره‌داغی، اکرم؛ چگنی، علیرضا و نژاد رزمجوی اخگر، راحله. (۱۳۹۹). «پتانسیل بازار و ضرورت تجاری‌سازی فرآورده‌های لبنی محلی در ایران». فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، سال هیجدهم، شماره 40: 2-20.
  • سازمان امور عشایری ایران. (1397)، سیمای عشایر. نتایج سومین سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایرکوچنده. سایت سازمان امور عشایری ایران. https://ashayer.ir/
  • سعیدی گراغانی، حمیدرضا؛ ارزانی، حسین و رزاقی بورخانی، فاطمه. (۱۳۹۵)، «بوم‌شناسی فرهنگی؛ تحلیل دانش بومی زنان عشایر ایل سلیمانی در فرآیند توسعه پایدار مراتع». دانش‌های بومی ایران، سال سوم، شماره 5: 173-199.
  • عباسی، ابوالفضل؛ جوانروح، علی؛ علامه، عبدالرسول و سندگل، عباسعلی. (۱۳۸۴)، «بررسی اولویت‌های تحقیقاتی در بخش گوسفند و بز (از دیدگاه کارشناسان و بهره‌برداران)». دومین سمینار پژوهشی.
  • فلیک، اووه. (1390)، درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی، نشر نی.
  • کرسول جان، دبلیو. (1390)، روش و طرح تحقیق کیفی، ترجمه: طهمورث حسنقلی پور، اشکان الهیاری و مجتبی براری، نشر نگاه دانش.
  • محبی، علی و اردشیری، امید. (1399)، واکاوی دانش بومی مدیریت مراتع عشایری (استان چهارمحال و بختیاری). گزارش نهایی طرح. موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور.
  • محبی، علی. (۱۴۰۲ الف)، واکاوی دانش بومی مدیریت مراتع عشایری. گزارش تلفیقی طرح ملی در 12 استان دارای عشایر کوچرو (صص. ۱۵۰-۱۶۱). موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور.
  • محبی، علی و ناصری، سمیه. (۱۴۰۲ ب). واکاوی دانش بومی مدیریت مراتع عشایری (استان سمنان). گزارش نهایی پروژه، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور.
  • محبی، علی و شیرمردی، حمزه علی. (1396)، بررسی وضعیت مدیریت کوچ و مرتع و امکان‌سنجی واگذاری آن به تشکل‌های عشایری (استان چهارمحال و بختیاری). گزارش نهایی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور.
  • مرکز آمار ایران. (1400)، نتایج ثبت پایه جمعیت عشایر کوچنده کشور-۱۴۰۰ (در سطح شهرستان).
  • محقق، پروانه و محسنی، افسانه. (۱۳۹۹)، «چهارمحال و بختیاری از تولید پشم تا صنعت ریسندگی»، نخستین همایش ملی ایران‌شناسی استان‌ها، تاریخ، فرهنگ و هنر چهارمحال و بختیاری، تهران.. https://civilica.com/doc/1322167