دو فصلنامه دانش های بومی ایران
دوفصلنامه علمی

تحلیل فناوری ساخت و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری لایه‌ زرین‌فام سرامیک در منابع مکتوب تاریخی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سید محمد میرشفیعی
عاطفه فاضل

استادیار دانشگاه هنراسلامی تبریز

https://doi.org/10.22054/qjik.2025.82085.1436
چکیده
زرین‌فام، جلوه‌ای از درخشش فلزی بر سطح لعاب سرامیک است که در اثر ایجاد لایه‌ای نازک حاوی ذرات فلزات احیاشده به وجود می‌آید و می‌تواند طیف‌هایی از رنگ‌های طلایی تا قرمز را منعکس کند. شکل‌گیری موفق این لایه وابسته به مجموعه‌ای از عوامل فیزیکی، شیمیایی و فنی است که هرگونه اختلال در آن‌ها موجب کاهش درخشش یا ناپایداری لایه می‌شود. هدف این پژوهش، تحلیل فناوری ساخت و شناسایی عوامل مؤثر بر تشکیل لایه‌ زرین‌فام بر اساس منابع مکتوب تاریخی و داده‌های حاصل از مطالعات آزمایشگاهی است. در همین راستا پژوهش حاضر به دو پرسش اساسی پاسخ می‌دهد؛ 1-فاکتورهای متغییر در شکل گیری لایه‌ زرین فام موفق چیست؟ 2- با توجه به مطالعه منابع تاریخی و روش‌های آزمایشگاهی چگونه می‌توان مینای زرین‌فام ساخت؟. پژوهش از نظر ماهیت و روش، جز پژوهش‌های توصیفی-تحلیلی است. درگرداوری اطلاعات از شیوه کتابخانه‌ای، مشاهده، تجربه در محیط آزمایشگاه استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که سه عامل اصلی شامل لعاب پایه، ترکیبات مینایی و فرآیند پخت احیایی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت تشکیل لایه‌ زرین‌فام دارند. همچنین مشخص شد که در فرآیند احیا، تنظیم دقیق دمای کوره، مدت زمان احیا و میزان دوددهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

مینای زرین‌فام
عرایس الجواهر
ابوالقاسم کاشانی
پخت احیایی
موضوعات

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما