ارتباط ویژگی های بومی و زیستی شتر دوکوهانه با نقشمایه های آن در آثار هنری ایران

پنجه باشی, الهه; نجیبی, نگار; محمدزاده, رعنا

doi:10.22054/qjik.2026.82653.1439

ارتباط ویژگی های بومی و زیستی شتر دوکوهانه با نقشمایه های آن در آثار هنری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

الهه پنجه باشی ¹

نگار نجیبی ²

رعنا محمدزاده ³

¹ دانشیار دانشکده هنر الزهرا رییس دانشکده هنر

² دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

³ دانشجو دکترا رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکدة علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22054/qjik.2026.82653.1439

چکیده

وجود این نقش مایه شتر دوکوهانه در آثار با معانی نمادین، تداومی بر یادآوری ویژگی های فیزیکی و تناسب ویژگی های زیست آن با محیط هایی است که کمتر چهارپایی می تواند در آن بدون مشکل به حیات خود ادامه دهد. هدف اصلی این نوشتار، واکاوی نقش مایه شتر دوکوهانه درآثار هنری ایران به عنوان نماد جانداری سازگار با محیط زیست است. جامعه آماری شامل سیر نقش مایه شتر دو کوهانه در 6 نمونه از آثار دوره های مختلف ایران است. این پژوهش در راستای پاسخگویی به این پرسش است: بازنمایی ویژگی های ساختار بدن و شرایط اقلیم زیست شتر دوکوهان در آثار هنری ایران به چه نحوی بوده و تا چه میزانی شبیه سازی شده است؟ گردآوری مطالب به روش کتابخانه ای و با رویکردی تاریخی، به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفته است. نتایج حاصل نشان می دهند اگرچه نقش مایه شتر دوکوهانه در آثار، با صفاتی ;کاملا مشابه بازسازی نشده اند،اما وجود اندک شباهت ها ،مهم ترین معانی نمادین شترها یعنی سازگاری با محیط را بازتاب کرده اند.

کلیدواژه‌ها

هنر ایران

زیست بوم

شتردوکوهانه

طرح

نقش مایه

موضوعات