کاربرد و جایگاه پسته در دانش بومی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ادبیات، پردیس نسیبه دانشگاه فرهنگیان ایران

2 دبیر آموزش و پرورش دامغان و مدرس دانشگاه

10.22054/qjik.2026.88761.1478
چکیده
پسته فراورده‌ی باغی و درخت کهن ایرانی است که کارکردهای گوناگونی در اقتصاد، فرهنگ، هنر و ادبیّات دارد. علاوه بر اطلاعات بسیار علمی و تخصصی در خصوص این محصول، در حوزه‌ی کشاورزی و باغبانی، وجود و فراوانی متن‌های شفاهی و نوشتاری در فرهنگ و دانش عامّه، اهمیّت و جایگاه آن را میان مردم ایران به ویژه کشتگاه‌های این محصول کهن ایرانی، نشان می‌دهد.
در این مقاله، با هدف بازنمایی جلوه‌های کارکردی پسته در دانش بومی و میراث ناملموس مردم ایران، به ویژه، دامغان در استان سمنان، و سیرجان و رفسنجان در استان کرمان، توجّه شده است تا علاوه بر ویژگی‌های اقتصادی، به رویکردهای فولکلوری، دانش بومی، میراث فرهنگی عامّه و فرهنگ شفاهی مردم، طبّ محلی و گیاهی، خواصّ دارویی آن نیز پرداخته می‌شود. روش انجام این تحقیق ترکیبی توصیفی، تجربی و روایی از شیوه‌های کتابخانه‌ای و میدانی است که خوانندگان می‌توانند با دستاوردهای گردآوری شده‌ی فرهنگ عامّه و دانش بومی-محلی و مطالعات میان‌رشته‌ای ایران شناسی و مردم شناسی در باره‌ی جایگاه و اهمیّت پسته، واژگان تخصصی عامّه و ارتباط دو ناحیه کِشت پسته در ایران آشنا شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات