نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی
چکیده
گرایش به سنتهای درمانی دگرپزشکی، در مقام ارتقاء سلامت، پیشگیری و درمان بیماری مورد اقبال اقشار زیادی از کنشگران اجتماعی واقعشده است. هدف پژوهش شناسایی زمینههای ناظر بر گرایش به سنتهای درمانی دگرپزشکی و مطالعه تجربهزیسته شهروندان تهرانی از مصرف رویکردها و رویههای سنتهای درمانی دگرپزشکی است. دادهیابی از طریق مصاحبه نیمه-ساختاریافته با 30 نفر از مراجعهکنندگان به مراکز دگرپزشکی شهر تهران، انجام پذیرفت. کاوش در تجربیات برمبنای روش کلایزی بود. چیستی زمینههای گرایش به سنت-های درمانی دگرپزشکی، ذیل مضامین «استیلای برساختهای اعتبارزدا از زیستپزشکی»، «مطالبه دگرطبیِ منبعث از فراگیری کرونا»، و «همبودهپنداری پنهان زیستپزشکی با اقتصاد و سیاست»، و کشف وجوه سازنده تجربهزیسته بهرهمندی از خدمات درمانی دگرپزشکی، با استعانت از مضامین «پیشگیری و درمان در قامت سبک زندگی»، «درمان کاربردی در معیت امر آلی و طبیعی»، «نامطلوبانگاری متکثرالوجه زیستپزشکی»، و «هویتآفرینی مؤثر مبتنی بر خودتحققی» پاسخ داده شد.آگاهیدهندگان پژوهش مزید بر مخالفت با پارهای گفتارها و کردارهای سنت دگرپزشکی، همزمان، امتناع از تمسک محض به تبلیغات، و دوری جستن از مصادره به مطلوبِ عوامانه باورهای دینی و پنداشتهای سنتی، و علمیتر شدن مناسبات پیشگیری، تشخیص، و درمان بیماری، و همچنین، بسط حرفهایگری در میان کارگزاران تخصصی را از مدخلهای اصلی بازتولید سنتهای دگرپزشکی، مزید بر گفتمان زیستپزشکی، میدانند.
کلیدواژهها
موضوعات
- آقایی، عاطفه و خلیلی میبدی، محسن. (1396) مؤلفههای اجتماعی مرتبط با گرایش بیماران به طب مکمل و جایگزین. طب مکمل، دوره ۷ ، شماره 4: ۲۰۸۹-۲۰۷۶.
- آهنچی مرکز، امید و سعیدیمهر، محمد. (1390). بازخوانی مفهوم مزاج بر پایه پزشکی مدرن. فلسفه علم، دوره 1 ، شماره2: 1-23
- تاجور، مریم. (1381)، بهداشت سالمندان و مروری بر زمینههای مختلف زندگی آنان، تهران: نسل نواندیش.
- جواهری، فاطمه. (1381). طب جایگزین، واکنشی اجتماعی در برابر پزشکی علمی. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، دوره 10، شماره؟؟؟
- چوپاننژاد، صفورا؛ امیری، شعله؛ مظاهری محمد و چیتساز، احمد. (1395). مقایسه اثربخشی آموزش اصلاح سبک زندگی و درمان با فراورده حاصل از طب سنتی (اطریفل گشنیزی) بر کاهش علائم افراد مبتلا به میگرن، تحقیقات علوم رفتاری، دوره 14، پیاپی 44، 236-243.
- حسنی، محمدحسین؛ ذکایی، محمدسعید؛ طالبی، ابوتراب و انتظاری، علی. (1396). مفهومسازی سبک زندگی فرهنگی. جامعه پژوهی فرهنگی، دوره 8، شماره 1: 23-45.
- خواجهنوری، بیژن؛ روحانی، علی و هاشمی، سمیه. (1390). سبک زندگی و مدیریت بدن. زنان، دوره2، شماره 21:4- 41.
- رفیعیان، شهرام. (1387). اخلاق پزشکی و چارچوب فکری طب. اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 2، شماره 1: 7-14.
- روحانی، زکریا؛ واعظ مهدوی، محمدرضا؛ منتظری، علی؛ فقیهزاده، سقراط و خدادوست، محمود. (1398)، بررسی تأثیر آموزش اصول حفظ سلامتی طب سنتی ایران بر سبک زندگی بهورزان، پایش، 18(3)، 268-261.
- عموسلطانی، هاجر؛ پهلوانزاده، سعید و مقصودی، جهانگیر. (1396). بررسی میزان آگاهی و نوع نگرش مراقبین بیماران مبتلا به اختلالات روانی از روشهای طب مکمل و دارو درمانی. طب سنتی اسلام و ایران، 8(1)، 115-122.
- غفاری، فرزانه؛ ناصری، محسن و خدادوست، محمود. (1389). طب سنتی ایران و دلایل لزوم احیا و توسعه آن. طب و تزکیه، 19(3 (پیاپی 78)، 63-71.
- فردوسی، مسعود؛ سلطانی، فاطمه و مولوی طالقانی، یاسمین. (1395). «جایگاه طب سنتی در سبک زندگی سالم». طب سنتی اسلام و ایران، 8(1)، 1-7.
- فشارکینیا، آزیتا؛ بیجاری، بیتا و قربانی، عبدالعلی. (1393). دیدگاه دانشجویان پزشکی بیرجند در خصوص انواع طب مکمل. طب مکمل. ۴ (۳): ۹۲۲-۹۱۳.
- قنادی، علیرضا؛ ذوالفقاری، بهزاد و شماشیان، شاهپور. (1390). ضرورت، اهمیت و کاربردهای دانش طب سنتی اقوام مختلف. طب سنتی اسلام و ایران، 2(2)، (پیاپی 6), 161-176.
- کردی اردکانی، احسان و حبیبی، نجفقلی. (1393). تحقیقات ابنسینا در علمالنفس و کاربرد آن در طب سینوی، حکمت سینوی (مشکوۀ النور)، سال هجدهم، 99-113.
- کردی اردکانی، احسان. (1393). تأثیر قواعد فلسفی بر طب سینوی، فلسفه علم، 4(2)، 75-91.
- محمدیان اردی، علی؛ نسیمیدوست ازگمی رامین و وکیلآباد، فرج. (1401). تفاوتهای بنیادین طب سنتی ایرانی و طب رایج. طب مکمل، دانشگاه علوم پزشکی اراک، 12(3)، 214-219.
- محمودی، سیداسدالله؛ سراجی، محمود؛ جعفریپور، حسن؛ توان، بهمن و شمسی، محسن. (1394). سبک زندگی اسلامی در بعد تغذیه. اسلام و سلامت، 2(2)، 61-72.
- مدنی قهفرخی، سعید و صفری، کیهان. (1399)، بدن زیسته: کشاکش جامعه و بدن (واکاوی پدیدار شناختی روایت زنان از بدن)، مطالعات جامعهشناختی، 27(1)، 289-313.
- مقصودی، سوده و توکلیان، فرزانه. (1394)، «بررسی عوامل مؤثر بر رضایتمندی بیماران از طب سنتی در شهر کرمان سال 1393». طب سنّتی اسلام و ایران، 6(3)، 241-248.
- ممشلی، فاطمه؛ صبوری، علیاکبر؛ مقدمنیا، حسن و موسوی موحدی، علیاکبر. (1399). نگاهی به همگرایی طب مدرن و سنتی. طب سنتی اسلام و ایران. 11(3)، ۲۶۳-272.
- منجمی، علیرضا و موسوی، امیرحسین. (1401). طبیسازی در طبهای مکمل و جایگزین، تحلیلی تاریخی انتقادی. اخلاق و تاریخ پزشکی، 15(1)، 1-17.
- ناصری، محسن؛ رضاییزاده، حسین؛ چوپانی، رسول و انوشیروانی، مجید. (1396). مروری بر کلیات طب سنتی ایران، چاپ هفدهم، تهران: مرکز پخش انتشارات طب سنتی ایر.
)