نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• بهمن باینگانی ¹
• سارا حسینی ²

¹ استادیار گروه جامعه شناسی و ارتباطات دانشگاه گلستان.گرگان.ایران.

² کارشناسی پژوهش اجتماعی دانشگاه گلستان.گرگان.ایران.

چکیده

طب سنتی به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ عامیانه، ریشه در تاریخ و تمدن جامعه دارد. براین اساس هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعۀ مردم‌شناختی شناسایی و تحلیل سه شیوۀ درمان عامیانه شایع در شهر سنندج است. این پژوهش با اتخاذ رویکرد کیفی و به روش مردم‌نگاری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ مشارکت‌کننده (شامل ۸ درمانگر و ۹ بیمار) گردآوری شد. انتخاب مشارکت کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی بود و جمع آوری داده‌ها ادامه یافت تا اشباع نظری حاصل شد و اطلاعات بدست آمده با استفاده از کدگذاری مضمونی مورد تحلیل قرار گرفتند.تحلیل داده‌ها نشان داد که این شیوه‌های درمانی بر درک کاملاً هستی شناختی متفاوتی از بدن، بیماری و درمان استوار هستند که در آن بیماری صرفاً یک پدیدۀ زیستی محسوب نمی‌شود. مولفه‌های فرهنگی مانند باور به نقش عوامل روحی-روانی (مانند ترس و فشار کاری) در ایجاد بیماری، و همچنین ساختار اجتماعی انتقال دانش (از طریق ویژگی‌های ذاتی، ارثی و اکتسابی درمانگران) از یافته‌های تحلیلی کلیدی این پژوهش به شمار می‌روند. یافته‌های این مطالعه مؤید غنای دانش عامیانه و پویایی نظام طب سنتی و عامیانه در شهر سنندج است.

کلیدواژه‌ها

• طب سنتی
• دانش عامیانه
• سه‌رکه‌وتن
• ناوک که‌وتن
• ته‌کاندن
• سنندج

موضوعات

• دانش بومی